Page 68 - Handreiking Redden mens en dier
P. 68

Handreiking Redden van Mens en dier t dens overstromingen
4.10.2 Spontane hulp
Spontane hulp wordt ook ingezet bij de reddingsoperatie. Inwoners zijn met name betrokken bij algemene processen waar veel inzet maar geen speci eke kennis voor nodig is. Denk bijvoorbeeld aan de opvang en verzorging van mensen, het afzetten van een locatie of het evacueren van een gebied (IFV, 2010; Oberije & Ros, 2017).
De omvang en dynamiek van spontane hulp bij (dreigende) overstroming kan niet aangestuurd of geregeld worden54. Wel kunnen inhoudelijke eenduidigheid en persoonlijk leiderschap richting geven aan spontane hulp. Leiderschap vanuit de overheid omvat het nemen van besluiten, en het ‘gezicht’ zijn van de informatie en coördinatie. Met de veiligheidsregio’s en de GRIP-systematiek zijn er institutionele voorzieningen gecreëerd voor de besluitvorming. Maar ook in deze institutionele omgeving, komt het nog steeds aan op persoonlijk leiderschap. Daarnaast zij er in de samenleving lokale leiders die mensen mobiliseren en coördineren.
Richting aan spontane hulp ontstaat daarnaast door inhoudelijke eenduidigheid. Een duidelijke, heldere boodschap motiveert en activeert mensen. Dit geldt ten eerste voor de boodschap wat betreft de situatie. Eenduidigheid versterkt dan de ervaren urgentie en creëert voor mensen handelingsperspectief. Ten tweede is eenduidigheid van belang wat betreft het doel van de hulp. Wanneer het
doel eenduidig is, zullen alle hulpacties daar ook meer aan bijdragen: “Maar het allerbelangrijkste is wel het formuleren van de doelstelling, want dat geeft ruimte en richting aan de acties van iedereen”.
Spontane hulp op het water kan worden ingezet via duidelijk geformuleerde opdrachten en daar waar nodig gekoppeld aan de NRV, brandweer, politie en defensie. Via de aanlandingsplaats kan spontane hulp ‘te water’ (indien mogelijk) aangemeld worden55. Het Rode Kruis kan zoals aangegeven, een rol spelen in het afstemmen van vraag en aanbod van spontane hulp.
4.11 Capaciteiten internationale bijstand
Bij een grootschalige overstroming ligt het voor de hand dat het buitenland
bijstand levert. Het aanvragen van internationale bijstand gebeurt op basis van
de procedurevoorschriften. Het duurt vervolgens enige tijd voordat internationale bijstand met de juiste middelen ter plaatse is. Uit internationale ervaring blijkt dat de bijstand vaak pas aanwezig is als de belangrijkste hulpvraag inmiddels is vervallen56. Ook voor Nederland is de verwachting dat op basis van de huidige afspraken de internationale bijstand pas enkele dagen na de overstroming inzetbaar is; veel mensen hebben zichzelf dan al geëvacueerd. Wel zijn er enkele mogelijkheden te benoemen, zoals burenhulp uit omliggende landen.
54 Bron: Helpende handen bij overstroming, Verkenning spontaan hulpaanbod bij overstroming Alblasser- waard Vijfheerenlanden, Interreg North Sea Region, Frames, European Union, 2019
55 Bron: Handreiking Koppelen van reddingsoperatie aan publieke schuillocatie, Handvatten voor de reddingsoperatie van hulpdiensten rond publieke schuillocaties tijdens (dreigende) overstromingen, Deltaprogramma Rijnmond Drechtsteden, 2020
56 Bron: Rapport Randvoorwaarden verticale evacuatie bij overstromingen, opdrachtgever WODC, HKV, 2015
66


































































































   66   67   68   69   70